Yabancı İşçi Çalıştırma

yabancı işçi çalıştırmaTürkiye’de yabancı işçi çalıştırmak isteyen işverenlerin en çok merak ettikleri konular; yabancı işçi çalıştırma şartları, prosedürü ve bu yabancılara çalışma izin belgesi alınması, SSK girişleri ile çalışma ücretlerinin (yabancı personelin maaşının) neler olduğu gelmektedir.

YETKİLİ MAKAM HANGİSİDİR? Bu konuda öncelikle söylenmesi gereken şey, çalışma izin belgesinin T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından tanzim edildiği ve başvuru makamının Bakanlık olduğudur. Bakanlık nezinde yapılan başvuruda yabancının “nerede çalıştırılacağı” ve “yabancının özellikleri” önem arz etmektedir. Daha detaylı olarak anlatalım;

KALİFİYE PERSONEL ŞARTI: Türkiye’de şirketlerde çalışacak olan yabancıların, kalifiye eleman olmaları şartı bulunmaktadır. Bunun nedeni ülkemizdeki işsizlik oranının yüksek olmasıdır. Bu nedenle şirketlerde yabancı ofis boy, yabancı çaycı, yabancı temizlikçi vb çalıştırma mümkün değildir! Bu  şekilde yapılmış olan başvurular red edilecektir. (Bu şartlar Suriyeli mülteciler için yumuşatılmıştır)

Restoran veya Cafeler’de yabancı çalıştırılabilmesi için o yerlerin Turistik yer olması ve belli bir cironun üzerinde gelirinin olması gerekmektedir. (yıllık ciro miktarını aşağıdaki ŞARTLAR kısmından öğrenebilirsiniz).

İmalathane, Fabrika veya Atolye’de yabancı işçi çalıştırma için izin almak ise çok zordur. Öncelikle bu tarz işyerlerinde “niçin yabancı işçiye” ihtiyaç duyduğunuz konusunda Çalışma Bakanlığı’na somut olarak ispatlamanız gerekmektedir. Örn. Yeni bir makina ithal etmişseniz ve bu makineyi kullanabilecek usta, işçi Türkiye’de bulunmuyor ise ancak mümkündür. Ayrıca Çalışma Bakanlığı söz konusu iş için “İş-Kur” ilanı vermenizi ve ilana 2 ay boyunca başvuran olmaz ise yabancı çalıştırabileceğinizi söylemesi de mümkündür. (Bu şartlar Suriyeli mülteciler için yumuşatılmıştır)

calisma-izniYABANCI İŞÇİ ÇALIŞTIRMA ŞARTLARI:

Çalısma İzni talep eden İşveren Şirketler ile bunların aday yabancı işçilerinin değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulacak kriterler 02/08/2010 tarihinde uygulanmaya başlanmıştır. Çalışma Bakanlığı tarafından “DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ” olarak anılan yabancı çalıştırma şartları şunlardır; (Aşağıdaki kriterlerine uymayan başvurulara Çalışma İzni verilmez)

1) Yabancı çalıştıracak olan şirketin veya firmanın ödenmiş sermayesi minimum 100.000 TL veya yıllık cirosunun en az 800.000 TL veya ihracat tutarının 250.000 ABD Doları olması aranmaktadır.

2) Yabancı çalıştırılacak işyerinde en az beş (5) T.C. vatandaşının istihdamı zorunludur. Calisma İzni için başvuru yabancı şirket ortağı ise; 5 kişi kriteri, bir yıllık çalışma izninin son 6 ayı için aranır. Bir işyerinde birden fazla yabancı istihdam edilecek ise herbir yabancı için 5 TC vatandaşı istihdamı aranmaya devam edilir.

3) İzin isteyen şirket ortağı yabancının o şirkette en az 40.000 TL sermayesinin olması ve bu sermayenin  şirket hisselerinin en az yüzde 20 olması zorunludur. Yabancı uyruklu şirket ortaklarının izinleri hakkında detaylı bilgiye yabancı ortak çalışma izni ↗️ yazımızdan ulaşabilirisiniz.

4) Türkiye’deki dernekler, vakıflarda yabancı uyruklu istihdamı hakinde 2 nci madde uygulanmaz. Ev hizmetleri ve eğitim sektöründe çalışacak yabancılarda ise, 1 inci ve 2 nci maddeler uygulanmaz yani o şartlar aranmaz.

5) Ayrıca yabancı personelin aylık ücret miktarının yani maaşı, yabancının görevi ile bağdaşır olması zorunludur. Bu sebeple yabancılara ödenecek maaş TC’de asgari ücretinin katları üzerinden hesaplanmaktadır. Aşağıdaki maaşlar brüttür ve en azıdır, daha az olarak belirlenemez.

❗️Üst düzey yöneticiler, pilotlar ve ön izin talebinde bulunan mühendis ve mimarlar için asgari ücretin 6,5 katı

❗️Birim veya şube müdürleri ile mühendis ve mimarlar için asgari ücretin 4 katı,

❗️Öğretmenler ile psikolog, fizyoterapist, müzisyen ve sahne sanatçısı unvanlarında çalışacak yabancılar için asgari ücretin 3 katı,

❗️ Ev hizmetlerinde çalıştırılacak yabancılar için en az ASGARİ ücret, yukarıda sayılanlar dışındaki diğer mesleklerde (Satış elemanı, Pazarlama, İhracat Görevlisi gibi görevler) çalışacak yabancılar için asgari ücretin 1,5 katı olması gerekmektedir.

Turizm-Animasyon organizasyon firmalarında akrobat ve benzeri ünvanlarda çalışacak yabancılar ile masör, masöz ve SPA terapisti gibi işlerde çalışacak yabancılar için asgari ücretin 2 katı.

KALİFİYE İŞÇİ NE DEMEK? Yabancının kalifiye personel olması demek; o yabancının Türk vatandaşlarına göre artılarının olması anlamına gelmektedir. Örneğin O şirketin/firmanın ihracat veya ithalatının olması (yabancı uyruklunun o ülkeyi tanıması ve o ülkenin dilini biliyor olması) gibi şartlar aramaktadır. Böylelikle şirketin, yabancı personele ihtiyacının gerçek olduğu kanaatine varılmaktadır.

İSTİSNA HÜKÜMLERİ:

Ülkemizde yabancı işçi çalıştırma için getirilen zorukların yanı sıra (kalifiye personel şartına) bir takım istisnalar da vardır. Bu istisnalar: 1) Suriyeli işçiler 2) Devletten ihale almış şirketlerin işçileri ve 3) yukarıda belirttiğimiz gibi İŞ-KUR ilanınıza TC vatandaşlarının başvurmamasıdır.

1) Ülkelerindeki savaş nedeniyle Türkiye’ye gelmiş olan Suriyeli’ler için 5 TC şartı aranmamaktadır. ||  2) Kamu Kurumlarına ihale yoluyla mal ve hizmet tedarik eden şirketlerde ise bu durum yumuşatılmış ve yabancı işçi çalıştırma nispeten daha kolay izin verilir olmuştur. Bunun nedeni, yüksek bütçeli ihalelerde şirketlerin Konsorsiyum şeklinde ihalelere girmeleri ve ortaklarının yabancı şirketler olmalarıdır. (Örn. Yüksek bütçeli yol yapım ihaleleri, köprü inşaası vb durumlar) || 3) Türkiye’de o iş için çalışacak TC vatandaşının bulunamaması. Bunun ispatı ise İş Kur ilanına başvuranın olmamasıdır.

VASIFSIZ YABANCI ÇALIŞTIRMA:

Yukarıda da arz ettiğimiz üzere, şirketlerde vasıfsız işçi çalıştırılması bunun için izin alınması oldukça zordur. Ancak vasıfsız yabancıların EV HİZMETLİSİ olarak evde çocuk bakan veya hasta bakıcı olarak istihdamı mümkündür. Bu kişilerin eğitim durumu veya kalifiye olup olmaması dikkate alınmaksızın çalışma izni (diğer şartların karşılanıyor olması şartıyla) verilmektedir. evde yabancı çalıştırmak ↗️ isyetenler için ekteki linke tıklayarak gerekli evrakları ve başvuru süreçleri hakkında detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

ÇALIŞMA İZNİ İÇİN GEREKLİ BELGELER: Yabancı İşçi veya Yabancı Personel istihdam etmek isteyen kurumlar için çalışma izni nasıl alınır ↗️ yazımızı okuyarak 1) gerekli belgelere 2) yabancıların SSK primleri hakkındaki bilgilere 3) başvuru Prosedürünün nasıl olduğu bilgilerine ulaşabilirsiniz.

ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ: Yabancı çalışma izni nasıl iptal edilir ve SGK çıkışı ne zaman verilmelidir. Çalışma izni işverene özgüdür. Yani bir yabancı A şirketinden aldığı çalışma izni ile B şirketinde çalışamaz. Çalışma izni iptalini yabancının kendisi veya işvereni yapabilir. İptal için ÇSGB’ye bildirimde bulunmak yeterlidir. Sistem üzerinden bir dilekçe ile yapılan bildirim günü itibariyle çalışma izni iptal edilmiş olur. **Önemli Not** çalışma izni iptal etmeden önce SGK çıkışı yapmayın. İptal tarihi ile SGK çıkış tarihinin aynı gün olmasına dikkat edin.

YABANCILARIN KIDEM TAZMİNAT HAKLARI: Ülkemizde çalışma izni alarak çalışan yabancıların işten çıkarılmaları halinde kıdem ve ihbar tazminat hakları Yargıtay’a göre söz konusu değildir. İlgi mahkeme kararları için yabancıların ihbar ve kıdem tazminatı ↗️ linkinden ulaşabilirsiniz.

KAÇAK YABANCI ÇALIŞTIRMA CEZASI: Öncelikle kaçak yabancı çalıştırmak ne demektir onu söyleyelim. Kaçak çalıştırma 2 şekilde olur. 1.si– o yabancı Türkiye’de kaçak olarak bulunmaktadır yani ikamet izni ya bitmiştir veya ikamet izni hiç almamıştır. 2.si– yabancının ikamet izni yani oturma izni vardır ancak “çalışma izni” almaksızın çalıştırılmaktadır. Her iki durumda da Ceza Sözkonusu olacaktır. 2016 yılı için işverene verilecek para cezası 6.000.-TL dır. Ayrıca, o yabancı – ikamet tezkeresi olsa dahi – kaçak çalıştığı için oturma izni iptal edilme ihtimali bulunmaktadır.

Saygılarımızla,
Anka Patent ve Danışmanlık Ltd. 

Author

2004 yılında kurulan Anka Patent ve Danışmanlık Ltd. Türkiye'deki yabancıların çalışma ve oturma izinlerinin alınması konusunda danışmanlık hizmeti veren bir firmadır. Kadromuz Ekonomi, Hukuk ve Sosyoloji mezunlarından oluşmaktadır. Bizleri 0212 243 44 70 ✆ ve 0212 243 44 71 ✆ numaralı telefondan veya 0532 731 89 45 (WhatsApp) hattından ulaşarak, danışmanlık ücretlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.